The Great Mutation: Jupiter conjunct Saturnus in Waterman

Zit het venijn ‘m in de staart of moet het beste nog komen? Het is een lastige vraag om te beantwoorden nu de laatste en wellicht meest belangrijke conjunctie van het jaar 2020 aanstaande is. Ik doel hier op de samenstand tussen Jupiter en Saturnus in Waterman op 21 december 2020. Deze volgt op de zonsverduistering van 14 december 2020 alsook een aantal uur na het Wintersolstitium. In mijn beleven is dit veelzeggend, en geeft het een nog grotere betekenis aan dit gebeuren. Zoals ik in eerdere artikelen ook al heb aangegeven, vindt deze Grote Conjunctie of Great Mutation plaats in het element lucht. We verlaten hierbij een periode van 200 jaar in het element aarde.

De laatste conjunctie tussen Jupiter en Saturnus vond plaats in het jaar 2000 in het teken Stier. Stier heerst onder andere over bezittingen maar ook over goud en geld. Het is het meest materialistische teken van de dierenriem, omdat het hier zijn zekerheid en veiligheid aan ontleent. In die zin is het geen straf dat er een einde komt aan 200 jaar materialisme. Met de verschuiving naar het element lucht, komen er andere sociaal-maatschappelijke thema’s naar boven drijven die leidend worden voor een nieuwe wereld. Wel is het belangrijk dat de veranderingen op een andere leest geschoeid zijn dan voorheen en niet louter steunen op het oude verdienmodel. Anders gezegd: oude wijn in nieuwe zakken zal niet toekomst bestendig blijken te zijn. Revolutionaire veranderingen komen niet vanuit de gelederen van de gevestigde orde maar vanuit onverwachte hoek (= Waterman!)

Waterman is het 11e teken van de dierenriem en is een vast teken. Zoals elk vast teken heeft ook Waterman de neiging om crisisachtig uit te werken. De energie is namelijk naar binnen gericht. Eerst dient er het nodige innerlijk verwerkt te worden voordat dit naar buiten wordt gebracht. Dit is ook de reden waarom Uranus in Stier crisisachtig uitwerkt, omdat er aan fundamentele zekerheden wordt getornd en het veelal nog onduidelijk is waartoe dit leidt. Saturnus heerst klassiek gezien over Waterman, en heeft hiermee een remmende invloed op thema’s als vrijheid, democratische besluitvorming en humanitaire processen. Anders gezegd: er moet harder voor gewerkt worden, en de lessen zijn vaak pijnlijk van aard. Uranus is de moderne heerser van Waterman en is de planeet van plotselinge inzichten en schoksgewijze veranderingen en doorbraken. Deze dubbelheerschappij over het teken Waterman komt dus de komende 20 jaar ook tot uitdrukking. De volgende conjunctie tussen Jupiter en Saturnus vindt overigens plaats in 2040, maar dan in het teken Weegschaal.

Met Saturnus in Waterman heeft het dus tijd nodig voordat nieuwe ideeën het licht gaan zien en er revolutionaire veranderingen gaan plaatsvinden. Jupiter in Waterman daarentegen staat wel te trappelen om utopische idealen en toekomstvisies na te jagen. Jupiter voelt zich overigens prettig in een luchtteken, en kan hier dus goed uit de voeten. Saturnus remt de overmoed van Jupiter af en Jupiter kan Saturnus uit zijn comfortzone halen. Meestal is de planeet Saturnus in het begin van de nieuwe cyclus de sterkste en duurt het een tijd voordat Jupiter een duit in het zakje gaat doen. Hoe dan ook verwacht ik zeker dat we grote veranderingen tegemoet gaan, en afstevenen op grootscheepse afbraak van onze beschaving, nu Pluto in de laatste graden van Steenbok loopt. En Pluto in Steenbok is niet van plan om de macht uit handen te geven en de teugels te laten vieren. De langzaamst lopende planeet is altijd leidend, en hier gaat een grote kracht vanuit. We moeten de rit uitzitten.

Denk hierbij aan de val van het Romeinse Rijk, wat ook het einde inluidde van het Ram-tijdperk en de overgang naar Vissen-tijdperk markeerde. Deze transitie ging niet zonder slag of stoot en ging met veel turbulentie gepaard. Het is zeker geen knip met een schaar, maar een transitie die vele decennia of misschien wel langer kan duren. We bevinden ons nu dus in een soortgelijke situatie, nu het Vissen-tijdperk overvloeit in het Waterman-tijdperk. De meningen over de start van het Waterman-tijdperk lopen sterk uiteen, en ik ga hier geen uitspraken over doen. Wel is mijn gevoel dat we met de conjunctie tussen Jupiter en Saturnus in Waterman al een stap in die richting doen. En als straks Pluto in Waterman gaat lopen (2024), komt er ongetwijfeld een grotere versnelling aan.

Persoonlijk zie ik elke planetaire cyclus als een spiraalvormig proces. En in 2020 zijn er dus 3 belangrijke nieuwe cycli gestart, die niet los van elkaar staan maar op elkaar inwerken. De samenstand tussen Saturnus en Pluto duurt ongeveer 33 jaar. De conjunctie tussen Jupiter en Pluto ongeveer 12 jaar. En zoals gezegd, duurt de cyclus van Jupiter en Saturnus 20 jaar, maar is het de aftrap van een grotere cyclus die 200 jaar duurt. De laatste is in mijn beleving dan ook heel belangrijk en misschien kunnen we hier moed uit putten, ook al drukt Pluto in Steenbok een zwaar stempel op de tijdsgeest. Waterman is het teken van gelijkgestemden, van netwerken, van clusters, van vernieuwende ideeën, vrijheidsidealen en dergelijke. Natuurlijk heerst Waterman ook over techniek, waaronder ruimtevaart, kunstmatige intelligentie en robots. En in negatieve zin kan het duiden op utopische ideologieën die niet gebaseerd zijn op het welzijn van de mens.

Het is dus heel belangrijk dat we als mensheid een wereld visualiseren die gericht is op onvoorwaardelijke liefde en saamhorigheid. Wat is onze toekomstvisie? Is deze gebaseerd op angst of op een harmonieuze wereld waarop iedereen een plekje heeft zonder onderscheid des persoons. Het lijkt mij heel belangrijk om hier goed bij stil te staan, en niet te kiezen voor een narratief dat gericht is op duisternis. De mensheid (= Waterman) heeft het vermogen in zich om voor het Licht te gaan, voorbij angst en verdrukking. Saturnus in Waterman vraagt ons dus wel om hieraan te werken, en dit proces niet lichtzinnig op te pakken. Jupiter in Waterman kan een positieve bijdrage leveren aan het proces van ontwaken en bewustzijnsgroei. Iets wat in deze tijd zeker geen overbodige luxe is.

De komende weken wordt het portaal naar doorbraken en grote veranderingen weer geopend. Het eclipsseizoen staat namelijk voor de deur. De maansverduistering is op 30 november 2020 en de zonsverduistering valt op 14 december. Het is dan ook goed om stil te staan bij alles wat is uitgediend door mee te bewegen met de volatiele energieën die je pad kruisen. Durf te kiezen voor de weg van het hart en wat werkelijk van belang is in het leven, wetende dat er altijd meer Licht is dan duisternis. Veel goede moed gewenst!

Ilse C. ten Berge
18-11-2020

De verandering ben jezelf

In mijn laatste artikel heb ik aangegeven dat we in mijn beleven niet langer aan de vooravond staan van grote veranderingen, maar dat we zijn getuige van de dood van een oude wereld. Wie gehoopt had dat we straks weer terug kunnen naar het oude vertrouwde, gaat bedrogen uitkomen. We bevinden ons middenin een immens transformatieve periode, en het is aan ons hoe we hiermee omgaan. Blijven we dichtbij onszelf, of laten we ons meeslepen door angst en groepsdruk? Blijven we kritisch nadenken (= Maansknoop in Tweelingen) door feiten en fictie van elkaar te scheiden, of laten we ons zand in de ogen strooien om onszelf dieper in slaap te sussen (= Neptunus in Vissen).

Op basis van de diverse belangrijke conjuncties, waaronder Saturnus en Pluto in Steenbok, Jupiter en Pluto in Steenbok en Jupiter en Saturnus in Waterman, wist menig astroloog dat 2020 een belangrijk jaar zou worden. Op voorhand kun je de impact van de diverse belangrijke astrologische cycli overigens niet voorspellen. Geen enkele astroloog heeft bij mijn weten het coronavirus voorspeld. Wel kan je met behulp van astrologie aangeven dat er iets wezenlijks staat te gebeuren, en op welke gebieden dit tot uitdrukking kan komen. Kort na de Winterzonnewende op 21 december 2020 vindt de laatste belangrijke cyclus van 2020 plaats, namelijk die van Jupiter en Saturnus in Waterman. Wat gaat deze cyclus ons brengen? Zoals ik al eerder heb aangegeven vindt deze conjunctie in een luchtteken plaats en is dit het startsein van een grote cyclus die 200 jaar duurt.

Jupiter en Saturnus zijn zogeheten sociale planeten, en dit impliceert grote veranderingen op het sociaalmaatschappelijk vlak. Waterman is een humanitair teken en heeft ook met technologie en revolutionaire veranderingen te maken. Wordt dit de aftrap van de 4e industriële revolutie? Gaan we wereldwijde, ingrijpende economische hervormingen zien? Gaat artificial intelligence een nog grotere vlucht nemen en wat is de impact hiervan op de mensheid? Allerlei vragen die niet zomaar beantwoord kunnen worden, en wellicht alleen maar meer vragen oproepen. De ontwikkelingen gaan snel en over niet al te lange tijd gaat Pluto ook in Waterman lopen (2023-2044). Ik verwacht dat de conjunctie tussen Jupiter en Saturnus in Waterman de opmaat is tot revolutionaire veranderingen die van grote invloed zijn voor de mensheid. Al heeft Saturnus in eerste instantie een remmende werking op de expansieve invloed van Jupiter.

Op 29 september is Saturnus recht gaan lopen en Pluto doet dit op 4 oktober 2020. Dit geeft aan dat de restrictieve en controlerende krachten van Saturnus en Pluto in Steenbok sterker gaan worden. Op 12 november staan Jupiter en Pluto voor de laatste keer conjunct in Steenbok. Op zijn best staat dit garant voor een diephelende genezing na een forse crisis, maar op zijn slechts betekent dit een greep naar de macht. Rond die tijd staan Jupiter, Saturnus en Pluto weer dichtbij elkaar wat de beperkende energie van begin dit jaar weer op de voorgrond plaatst. Op 14 oktober gaat Mercurius retrograde lopen in Schorpioen, en Mars loopt nog tot 14 november retrograde in Ram. Dit betekent dat we zeker nog tot half november te maken hebben met stilstand en allerhande beperkingen. Op 29 november 2020 gaat Neptunus weer rechtlopen. Vanaf dat moment lopen alleen Cheiron en Uranus nog retrograde, wat ongetwijfeld anders gaat aanvoelen.

In mijn artikelen komt het thema zelfwerkzaamheid veel aan bod, en ik krijg hier regelmatig vragen over. Het is mijn overtuiging dat het in deze turbulente tijden van groot belang is om aan onze schaduwkanten te werken. Het is namelijk de enige manier om het collectief bewustzijn op een hoger niveau te brengen, door in te zien dat we niet ons denken zijn. Het denken laat zich snel om te tuin leiden, en werkt allerlei negatieve emoties in de hand en haalt je uit het midden. Negatieve nieuwsgaring is een aanslag op je energiesysteem en het zet ook aan tot polarisatie. Het is niet eenvoudig om neutraal te blijven in een informatietijdperk waarin beïnvloeding altijd op de loer ligt. Hoe dan ook is er altijd meer licht dan duisternis, en juist nu krijgen we de kans om sneller in bewustzijn te groeien vanwege de sterke tegendruk die we ervaren. De verandering ben je dan ook zelf.

“Become totally empty
Quiet the restlessness of the mind
Only then will you witness everything unfolding from emptiness”

Lao Tse

Wie meer wil lezen over zelfwerkzaamheid, kan bij mij het inmiddels gereviseerde artikel ‘Zelfwerkzaamheid, van schaduw naar Licht’ bestellen tegen een kleine vergoeding. Wie dit artikel al eerder besteld heeft, kan bij mij gratis de nieuwste versie verkrijgen. Stuur mij dan wel even een mailtje.

Tot slot breng ik graag de documentaire My Octopus Teacher onder de aandacht, over de wonderlijke band die ontstaat tussen een filmmaker en een octopus. De documentaire geeft inzicht in een op elkaar afgestemde onderwaterwereld, waar alles met alles verbonden is. En soms wordt er pijnlijk ingezoomd op het gegeven dat alles in de natuur zijn eigen cycli heeft en dat dit niet te sturen valt. De filmmaker leerde dat er iets groters is dan hijzelf en dat hij daar ook onderdeel vanuit maakt. Deze prachtige docu zet aan tot het verkrijgen van een dieper besef van ons verblijf op aarde en onze relatie tot alles wat is.

Ilse C. ten Berge
3-10-2020

Mars, Pluto en Eris: de perfecte storm

We bevinden ons inmiddels ruim 5 maanden in een wereldwijde Corona-crisis en zoals het er nu naar uitziet is het einde ervan nog niet in zicht. In vorige artikelen heb ik vooral de impact van Saturnus (= restrictie) en Pluto (= macht en onmacht) in Steenbok (= controle) belicht alsook de uitwerking van Neptunus in Vissen (= virussen, chaos en mist) in het licht van waar we als mensheid mee te dealen hebben. En dat is nogal wat! In aanvulling hierop wil ik de focus richten op dwergplaneet Eris, die in de mythologie bekend staat als de godin van de twist en tweedracht. Wat is haar rol binnen de astrologie en hoe kunnen we haar invloed duiden met betrekking tot wat zich nu allemaal op het mondiale vlak afspeelt.

De dwergplaneet Eris werd al in 2003 ontdekt maar pas in 2005 geïdentificeerd als een bewegend object in de ruimte. Zij behoort tot de Kuipergordel objecten net als Pluto. Eris heeft een maan die is genoemd naar haar mythologische dochter Dysnomia. Eris veroorzaakte bij haar ontdekking onenigheid in de astronomische gemeenschap, waarbij Ceres de status van dwergplaneet kreeg en Pluto als planeet werd gedegradeerd. Als godin van de twist, heeft ze haar visitekaartje wel afgegeven. De omlooptijd van Eris om de zon is 557 jaar, en ze beweegt dus zeer langzaam door de dierenriem.

Eris is mythologisch vooral bekend geworden door haar furieuze optreden tijdens een huwelijksfeest waarvoor zij niet was uitgenodigd. Op listige wijze zaait ze tweedracht, wat later uitmondt in de Trojaanse oorlog. Haar dochter Dysnomia is de godin van de wetteloosheid. Een illuster duo dus! In sommige mythen wordt Eris voorgesteld als de tweelingzus van de god Ares en die kennen we ook als Mars, de god van de oorlog. Eris representeert hiermee de vrouwelijke kant van agressie, oorlog en woede. Sinds eind 1926 loopt Eris definitief in het oorlogszuchtige teken Ram en blijft hier nog tot eind 2048. Gezien haar verwantschap met Mars lijkt me dit een behoorlijk explosieve stand.

Als godin van de twist, vertegenwoordigt Eris het aspect van het vrouwelijk bewustzijn dat – wanneer erkenning of integratie ervan wordt geweigerd – grote schade kan aanrichten aan het (patriarchale) systeem dat haar uitsluit. Mijn interpretatie hiervan is dat de energie van Eris aanhaakt op de aanwezige collectieve schaduw en hierop goed kan losgaan door te rebelleren en tweedracht te zaaien. Ergens las ik dat de energie van Eris vergelijkbaar is met het butterfly effect: als een vlinder met zijn vleugels fladdert in het Amazonegebied dan kan het een storm in Australië veroorzaken. Dit geeft aardig weer welke energie Eris in onze collectieve psyche vertegenwoordigt. Het zijn krachten die sluimerend aanwezig zijn, maar als ze getriggerd worden een heleboel ellende kunnen veroorzaken.

Op 12 januari 2020 maakte Saturnus een conjunctie met Pluto op 22°47 Steenbok, en ging er een nieuwe cyclus van start die maar liefst 33 jaar duurt. Thema’s als macht, onmacht, restrictie, controle en versobering kleuren de komende decennia het tijdsbeeld. Pluto in Steenbok staat onder andere voor plutocratie, ofwel een bestuursvorm waarbij de rijksten aan de macht zijn. Maar onder zijn heerschappij heeft ook het technocratische systeem vaste voet aan de  grond gekregen. De achterliggende gedachte hierbij is dat de staat beter geregeerd kan worden door specialisten dan door het volk. Dit zijn typisch uitingen van het mannelijke principe. Nu wil ik voorop stellen dat het mannelijke- en vrouwelijke principe in elk mens aanwezig is. Wat je nu alleen ziet is dat het vrouwelijke principe sterk onderdrukt wordt, waardoor het mannelijke principe de overhand krijgt. En dit zit dus allemaal ‘verstopt’ in het collectieve onbewuste dat zijn schaduw behoorlijk vooruit werpt.

Astrologe, Karen Hamaker-Zondag, noemt de laatste 10 graden van Steenbok overigens dictatorgraden. En niet alleen Pluto loopt in de laatste graden hiervan, maar ook Saturnus en vanaf eind oktober sluit Jupiter hierbij aan. De wereld zoals we die nu kennen wordt volledig afgebroken om opnieuw te worden opgebouwd. Laten we niet uit het oog verliezen dat het geen zachtzinnige processen zijn die onder invloed van Pluto getransformeerd worden. De intensiteit in de atmosfeer neemt de komende maanden ongetwijfeld toe. Temeer omdat Pluto vanaf december 2020 een reeks vierkanten op Eris gaat maken en wel tot en met november 2021. In principe was deze conjunctie in januari 2020 al werkzaam (binnen 1 graad orb) en dus voelbaar. Pluto in aspect met Eris lijkt me een titanenstrijd opleveren, omdat Eris zich natuurlijk niet zomaar gewonnen geeft.

Ook Jupiter en Saturnus gaan vanuit het teken Steenbok vierkanten maken op Eris. En als kers op de taart maakt Mars in Ram driemaal een conjunctie met zijn geliefde zuster. Mars gaat namelijk sinds 32 jaar weer retrograde lopen in het vurige teken Ram. De laatste keer was in 1988 en daarvoor in 1941. Van significante betekenis is dat Eris in die tijd nog niet was ontdekt én dat Mars en Eris toen geen conjuncties hebben gemaakt. Met andere woorden: de psychische energie van Eris was nog niet in ons collectieve bewustzijn opgenomen. Mars is de planeet van actie en gaat dus iets in Eris activeren. Dit kan op zijn best de vrouwelijke kant van ons collectieve bewustzijn zijn dat op integratie wacht. En op zijn slechts kan het de spreekwoordelijke lont in het kruitvat zijn.

Mars gaat op 10 september retrograde lopen tot 14 november 2020. Het eerste contact tussen Mars en Eris was op 17 augustus. Het tweede vierkant volgt op 4 oktober en de laatste op 22 december 2020. Tegelijkertijd gaat Mars ook vierkanten maken op Jupiter, Saturnus en Pluto in Steenbok. Ik laat de exacte data hiervan voor wat het is, want het mag duidelijk zijn dat Mars het een en ander gaat activeren. Verder is van belang dat Saturnus op 29 september 2020 weer recht gaat lopen in Steenbok.

Met Pluto in Steenbok hebben we te maken met destructie van oude machten en krachten. Pluto haalt op minutieuze wijze de onderste steen boven, en dit betekent dat we heel veel geduld moeten hebben met het proces dat zich voor ons uitrolt. Steenbok is namelijk een aardeteken. Hoe dan ook, gaat Pluto in contact met Eris, zeker iets vrijmaken en transformeren met betrekking tot ons collectieve onbewuste. Eris, is meesteres in heers en verdeel en Pluto eist transformatie van de oude vorm. Eris is de langzaamstlopende planeet en zij zal zich niet zo snel gewonnen geven. Hier speelt dus een krachtenspel op de achtergrond, waar wij het zicht niet op hebben. Pluto gaat op 4 oktober 2020 weer rechtlopen en is hiermee voorlopig sterker dan Eris. Er komt ongetwijfeld het nodige naar buiten, wat het daglicht niet kan verdragen. In combinatie met Mars, kan het de komende maanden behoorlijk onrustig worden.   

Dit jaar hebben Jupiter en Pluto al tweemaal een conjunctie gemaakt, en de laatste keer is op 12 november 2020. Wat mij hierbij vooral is opgevallen is dat bepaalde personen in de wereld met veel macht, geld en aanzien, vaak in de schijnwerpers staan en deze conjunctie zelf ook in de horoscoop hebben staan of in een andere aspectvorm. Jupiter wordt vaak als weldoener gezien, maar in combinatie met Pluto kan dit tot absolute zelfverrijking leiden. Met Neptunus in Vissen blijft het lastig om het volle zicht te hebben op wat er nu werkelijk allemaal speelt. Het is dus niet alles goud wat er blinkt.

Zo rond 2023-2024 gaat Pluto in Waterman lopen en dat gaat heel anders aanvoelen dan Pluto in Steenbok. Waterman is een luchtteken en ik vermoed dat er dan heel veel in een stroomversnelling gaat komen. Sowieso op het technologische vlak. Wat niet impliceert dat het dan ook makkelijker wordt in de wereld waarin we leven. Met de intrede van Saturnus in Waterman (maart 2020) werden termen als social distancing en de anderhalve- maatschappij ineens gemeengoed. En in dit licht gezien ben ik heel benieuwd wat de conjunctie tussen Jupiter en Saturnus in Waterman op 21 december 2020 teweeg gaat brengen.

Normaliter duurt een cyclus tussen Jupiter en Saturnus 20 jaar. Deze cyclus is extra belangrijk omdat het de start is van een grote cyclus die weer twee eeuwen duurt. De laatste 200 jaar vielen deze conjuncties grotendeels in het element aarde en heeft het materialisme een enorme vlucht genomen. Jupiter en Saturnus zijn zogeheten sociale planeten, en dit impliceert grote veranderingen op het sociaalmaatschappelijk vlak. We gaan deze omslag in energie echt wel voelen. Pluto maakt op 20 december een vierkant op Eris, net na de zonsverduistering op 14 december 2020. We staan daarom niet langer aan de vooravond van grote veranderingen, maar we zijn getuige van de dood van een oude wereld en dit gaat zonder meer gepaard met de nodige sociale onrust.

Het is aan ons hoe we met deze immense transformatie omgaan, en of we het hoofd koel weten te houden (= Waterman), en zelf kritisch blijven nadenken door feit en fictie van elkaar te scheiden (= Maansknoop in Tweelingen) door niet mee te gaan met een negatieve angstspiraal. In het oog van de oorkaan is het altijd stil, daarbuiten neemt het alles in zijn kielzog mee. De komende maanden kan een perfecte storm ontketend worden, waarbij alles samenkomt om tot ontlading te komen. We zullen zien hoe een en ander zich gaat ontvouwen, want sterren duiden maar dwingen niet. Wij kunnen zelf het verschil maken door via zelfwerkzaamheid aan schaduwwerk te doen waardoor we in onze kracht komen te staan. De kracht zit namelijk in het allerkleinste en is in ons hart gelegen!

Ilse C. ten Berge
1-9-2020

Saturnus en Pluto: onze ware bestemming

Op 12 januari 2020 vond de inmiddels memorabele conjunctie plaats tussen Saturnus en Pluto in Steenbok. In dit artikel wil ik daarom stilstaan bij de uitwerking ervan op ons persoonlijk leven. Saturnus is de heer van Karma, maar ook de wachter op de drempel. Het is de planeet die we nog net met het blote oog kunnen zien. Saturnus is een planeet waarvan de uitwerking sterk voelbaar is in transit door de eigen horoscoop. Pluto is de heerser van de onderwereld, en in transit op een persoonlijke planeet kom je oog in oog met je schaduw te staan. Samen met Uranus en Neptunus behoort hij tot de mysterieplaneten en deze kunnen we niet met het blote oog zien. De uitwerking van de buitenplaneten overstijgt onze menselijke wil, we kunnen de energie ervan alleen door ons heen laten werken. Pluto is de laatste in de rij en staat op de drempel van de Kuipergordel. In 2006 heeft NASA de ruimtesonde New Horizons gelanceerd naar Pluto en zijn maan Charon. Na het bezoek aan Pluto is de sonde doorgevlogen naar andere Kuipergordelobjecten. Het is de eerste keer dat een sonde de Kuipergordel onderzoekt op zoek naar nieuwe objecten (bron: Wikipedia). Het is voor mij veelzeggend dat er nu in de ruimte onderzoek wordt gedaan voorbij Pluto. De poorten zijn geopend naar nieuwe werelden die nog niet aan ons geopenbaard zijn.

Vorig jaar hebben zowel Saturnus als Pluto een verbinding gemaakt met de knopen-as (Noordelijke- en Zuidelijke Maansknoop). Dit vond plaats rond de 20-23 graden Steenbok in de periode van maart tot en met mei 2019. De knopen-as duidt op onze bestemming, en geeft aan welke weg wij hebben te gaan. In analogie met Saturnus en Pluto in Steenbok, werden we dus gedwongen om onze ware bestemming te volgen. De Zuidknoop in Steenbok duidt op zaken die met autoriteit, ambities, professie, vaderfiguur, voorouders, familiekarma en het verleden van doen hebben. Dit betekent dat we collectief aan het werk werden gezet om met onverwerkte zaken aan de gang te gaan. Steenbok kan heel koud en naar aanvoelen, dus is het niet ondenkbaar dat de laatste maanden van 2019 zo hebben aangevoeld.

Ook al is Saturnus voorbij Pluto, momenteel staan beiden planeten weer in Steenbok net als Jupiter. Op 17 december 2020 gaat Saturnus in Waterman lopen om op 21 december 2020 een belangrijke conjunctie met Jupiter te maken. Tot die tijd hebben we dus te maken met de restrictieve krachten van Steenbok. Het is mij gebleken dat sinds de zonsverduistering in Kreeft heeft plaatsgevonden (21 juni 2020) de sluizen wagenwijd zijn opengezet. Er gebeurt momenteel heel veel in ieders leven, en soms kan dit overweldigend zijn. Meestal heb je in zo’n periode geen tijd om hier aandachtig bij stil te staan. Je zit in een overlevingsmodus. Op het moment dat de stofwolken een beetje beginnen op te trekken, is het een goed moment om de gebeurtenissen de revue te laten passeren. We bevinden ons nu in een dergelijke periode van reflectie, omdat zoals ik al eerder schreef er zoveel planeten retrograde lopen. En ook al lopen Venus en Mercurius inmiddels weer vooruit, Mars gaat op 25 juli al in schaduw lopen. Dit is veelzeggend!

In die zin is het noodzakelijk (= Pluto) om de komende tijd op een constructieve manier (= Saturnus) met het alles wat de afgelopen maanden naar boven is gekomen aan de gang te gaan om oud karma te helen. Saturnus, zegt namelijk dat het tijd is en Pluto intensiveert de boel net zolang totdat de bodem is bereikt. Pluto staat garant voor crisis en transformatie. De eclips in Kreeft heeft de vinger wat dat betreft weer op de zere plek gelegd, en dit betekent dat de confrontatie met het verleden ons helpt om onze eigen emoties en behoeften nader te onderzoeken en te erkennen. Hier ligt de essentie van onze heling.

In feite zijn de gebeurtenissen van de laatste tijd, een aanduider van wat zich de komende maanden blijft aandienen. We moeten hier collectief doorheen. De samenstand van Jupiter, Saturnus en Pluto in het teken Steenbok komt niet heel frequent voor. Verder is met de conjunctie van Saturnus en Pluto in Steenbok een nieuwe cyclus van 33 jaar van start gegaan. De energie die hiermee is vrijgekomen blijft de komende decennia dan ook sterk voelbaar. Dit duidt erop dat we collectief in hetzelfde schuitje zitten. Kennelijk, hebben we naast persoonlijk karma ook collectief karma af te wikkelen, waaronder landenkarma.

Jupiter en Pluto hebben inmiddels al tweemaal aan de hemel samen gestaan. En dit heeft de boel nog eens verder geïntensiveerd, zowel in positieve als in negatieve zin. De laatste keer is op 12 november 2020 rond 23 graden Steenbok. Als je op de goede weg bent dan helpt Jupiter je zeker om op een dieper niveau te helen. Blijf je de boel wegduwen en voor je uitschuiven, dan kan een en ander als een boemerang bij je terugkomen. De combi Saturnus en Pluto geeft dus niet alleen de urgentie van de situatie weer, maar kondigt ook een definitief einde van iets aan. Het verleden komt zeker niet meer terug. En in deze huidige Corona-tijd mag dit als een understatement worden opgevat.

We bewegen ons hoe dan ook naar andere tijden, waarbij het aan komt op versobering en zelfwerkzaamheid. We worden collectief op onszelf teruggeworpen. Tegelijkertijd geven de gebeurtenissen in ons leven ons de mogelijkheid om op een hoger niveau van bewustzijn te komen door een hele oude wereld los te laten. De symboliek van Saturnus en Pluto in deze mag duidelijk zijn. En wat mij betreft is dit de synthese van waar we nu collectief doorheen trekken. En ja, dit kan heel onzeker maken. We leven dan ook in chaotische en surrealistische tijden, waarbij het vaak lastig is om het juiste perspectief te blijven zien. Hier komt Neptunus in Vissen om de hoek kijken, die ondermijnend uitwerkt en het lijden (= Vissen) vergroot. Het is dan ook de kunst om vertrouwen te hebben en vooral te houden in de stroom van het leven (= Neptunus) en hierop durven navigeren!

Op 20 juli 2020 vindt er nogmaals een Nieuwe Maan plaats in het emotionele teken Kreeft. Het luidt het vervolg in van de zonsverduistering van 21 juni. De komende Nieuwe Maan maakt een oppositie met Jupiter, Saturnus en Pluto in Steenbok. Het vergrootglas wordt vol op onze verantwoordelijkheid gelegd. Nemen we ons leven werkelijk serieus, en hebben we wel geleerd van de lessen die we sinds vorig jaar op ons bord hebben gekregen? De gemoederen worden dus weer flink opgeschud, omdat het voedende en koesterende karakter van de Nieuwe Maan in Kreeft flink op de proef wordt gesteld. In hoeverre we volgens onze ware bestemming leven, wordt de komende weken zeker aangescherpt.

Gebruik de zomerperiode dan ook om op je schreden terug te keren en te reflecteren op wat goed gaat en wat niet. Durf los te laten, en waag de sprong in het diepe als dit nodig is. Omkijken heeft zeker geen zin, omdat het verleden is geweest. We staan op de drempel van een nieuwe wereld, waarvan de contouren nu nog vaag zijn, maar die zich onherroepelijk aandient.

Ilse C. ten Berge
16-7-2020

Maansverduistering in Steenbok: verantwoordelijkheid dragen voor ons innerlijk

Op 5 juli 2020 vindt er een Maansverduistering in Steenbok plaats, de laatste eclips deze zomer! Het zijn nog altijd intense tijden en dit behoeft verder geen betoog. Saturnus is op 3 juli 2020 weer in Steenbok teruggekeerd en dit is een belangrijke verschuiving, omdat Saturnus in eigen teken sterk staat. Het is dus de hoogste tijd om aan onze innerlijke ruggengraat te werken (= Saturnus loopt retrograde). De energie zal ongetwijfeld anders aanvoelen dan Saturnus in Waterman. Saturnus is de planeet van restrictie, en in het teken Waterman hebben we collectief ervaren hoe het is als je in je vrijheid, je gaan en staan, beperkt wordt.

Is dit een voorproefje geweest van wat ons te wachten staat als Saturnus op 17 december 2020 definitief in Waterman gaat lopen? De tijd zal het leren, maar er staat nog heel wat te gebeuren. Mars loopt inmiddels in het heetgebakerde teken Ram en gaat op 7 september 2020 retrograde lopen. De planeet van actie, agressie en conflicten verblijft zodoende maandenlang in het teken Ram. Vanaf augustus 2020 tot en met januari 2021 gaat Mars een serie vierkanten maken op Jupiter, Saturnus en Pluto. Dit gaat een flink stempel op de tijdsgeest drukken! Zoals ik al eerder aangaf, hebben we dit jaar te maken met uitzonderlijk veel retrograde lopende planeten. Het is alsof een kosmische hand ons tegenhoudt. De focus is niet zozeer gericht op de uiterlijke wereld maar op onze binnenwereld. En ja, dit zal ongetwijfeld nodig zijn om op een collectief niveau bewuster in het leven te gaan staan.

Het eclips-seizoen is altijd een intensieve periode. Soms verdwijnen er mensen uit je leven, maar ook zijn plotselinge doorbraken mogelijk waardoor je leven in een stroomversnelling komt. Nu schijnt de uitwerking van deze eclips niet zo sterk te zijn, dat neemt niet weg dat de energie ervan intens kan zijn. Wat tijdens de zonsverduistering in Kreeft als het ware versluierd werd, komt met de maansverduistering in Steenbok duidelijker op de voorgrond te staan. Het is alleen wel zo dat je het volledige zicht nog niet hebt, en er nog veel onzekerheid en onduidelijkheid is. Het heeft vaak langere tijd nodig om wat zich rond de eclipsen heeft afgespeeld in een ruimer perspectief te kunnen zien.

Deze maansverduistering in Steenbok, zet aan om onze emoties en gevoelens (= Kreeft) in evenwicht te brengen met onze verantwoordelijkheid (= Steenbok). Het is daarom niet verstandig om in emoties te zwelgen (= Kreeft) waardoor je het overzicht verliest. Oude herinneringen kunnen tijdens deze eclips ineens naar bovenkomen (= Mercurius retrograde in Kreeft) en gaan hand in hand met het verwerken van oude pijn. De maansverduistering valt vierkant Cheiron en maakt een sextiel op Uranus waardoor doorbraken én heling mogelijk gemaakt worden. Het is evenwel een periode waarin je de tijd (= Steenbok) moet nemen om te kijken wat er zich nu onder de oppervlakte allemaal afspeelt.

Steenbok-energie kan kil en zakelijk overkomen, en dit kan het lastig maken om het licht in de duisternis te blijven zien. Het kan aanlokkelijk zijn om in pessimisme te vervallen, zeker gezien de roerige tijden waarin we leven. Toch is dit niet de juiste insteek, omdat we ook de structurerende energie van Steenbok nodig hebben om de volle verantwoordelijkheid te kunnen nemen voor onze innerlijke weg. Jupiter en Pluto stonden op 30 juni 2020 voor de tweede maal conjunct in het teken Steenbok. Dit intensiveert wat mij betreft de ‘genezingscrisis’ waar we op collectief niveau mee te maken hebben. We zijn het aan onszelf verplicht om constructief met de energie die nu voorhanden is aan het werk te gaan. De weg van zelfwerkzaamheid is een eenzame weg, omdat je de berg alleen dient te begaan, zoals het een Steenbok betaamt. Toch geeft het gestage klimmen meer zelfvertrouwen in het eigen kunnen. Tevens geeft het meer zelfvoldoening in het leven als je de tocht op eigen kracht hebt afgelegd!

Ilse C. ten Berge
4-7-2020

Zonsverduistering in Kreeft: thuiskomen in jezelf

Op 21 juni 2020, een dag na de zomerzonnewende, heeft er een zonsverduistering plaatsgevonden op 0°21 Kreeft. Een krachtige eclips vanwege de kritische graad, en dit geeft altijd een crisisachtige sfeer te zien. Eclipsen zijn namelijk energetische portalen waarbij het lot ons pad kruist met het doel om ons op een dieper niveau tot bewustwording aan te zetten. Een eclips neemt altijd iets weg uit ons leven, en dat kan op het materiële vlak zijn, het kan om personen gaan, maar het kan ook duiden op bepaalde gedragspatronen die niet langer functioneel zijn. De uitwerking van een eclips is overigens niet altijd gelijk zichtbaar. Er wordt tijdelijk iets verduisterd, in dit geval de Zon die voor ons diepste wezen staat. We hebben dus voor een bepaalde tijd het zicht niet op onszelf en worden naar onze diepere emoties (= Kreeft) gezogen.

Met deze zonsverduistering in Kreeft komen thema’s als familie, huis en haard, veiligheid, geborgenheid, emotionele behoeften en het verleden op de voorgrond te staan. De eclips valt wijd conjunct de Noordknoop in Tweelingen (deze loopt immers niet meer in Kreeft), wat het risico op mentale (over)stimulatie benadrukt. Ik weet niet hoe jullie het ervaren, maar er is momenteel sprake van een overkill aan informatie. Het is belangrijk om je goed af te stemmen op wat wel aansluit op je diepere behoeften (= Kreeft) en wat niet. Zoals ik al eerder schreef, is er nog altijd veel verwarring (Mars staat nog altijd dichtbij Neptunus!) rondom belangrijke thema’s waaronder de coronacrisis die dieper gaat dan naar buiten wordt gebracht. Het verder afbrokkelen van onze samenleving brengt dan ook sterke gevoelens van onbehagen en onveiligheid met zich mee.


De eclips in Kreeft maakt onder meer een wijd vierkant met Mars in Vissen en een inconjunct met Saturnus in Waterman. Dit geeft een beeld te zien van opgekropte emoties die gekanaliseerd willen worden, maar waarvoor onvoldoende ruimte wordt geboden. Saturnus in Waterman zet een rem op het ervaren van vrijheid, en dit kan heel beklemmend aanvoelen. Een collega astrologe noemt het inconjunct, ofwel een aspect van 150 graden, een karmische verbinding. Er worden immers twee tekens met elkaar verbonden die weinig met elkaar op hebben. In dit geval dus het gevoelige waterteken Kreeft en het rationele luchtteken Waterman. Het karmische aspect hiervan kan ik wel onderschrijven. Je kunt het mentaal op een rijtje denken te hebben, maar emoties kun je niet blijven wegduwen. Als gevolg van de gebeurtenissen van de laatste paar maanden worden we nog meer gedwongen om de weg naar binnen te gaan door ons niet langer blind te staren op wat er allemaal buiten ons gebeurt. Uiterlijke veiligheid bestaat dan ook niet, want niemand kan dit voor een ander garanderen. We kunnen alleen op een hoger niveau omgaan met het krachtenveld dat op ons inwerkt door een diep vertrouwen te ontwikkelen.

In de horoscoop van de zonsverduistering staan Venus en Mercurius beiden retrograde alsook Jupiter, Saturnus en Pluto. Er is een enorme focus op herbezinning, naar binnenkeren, herevalueren en herkauwen van allerlei kwesties die al voor langere tijd zwaar op de maag (= Kreeft) liggen. Nu Mercurius retrograde loopt in Kreeft is onze communicatie sowieso emotioneler van aard, en kunnen de emoties soms flink oplaaien als er oude koeien uit de sloot worden gehaald. We worden nog meer aangespoord om het nieuwe te omarmen en het oude los te laten. En dat is best heel lastig in deze verwarrende tijd waarin het vasthouden aan het oude vertrouwde een natuurlijke reflex is. Toch laat deze eclips duidelijk zien, dat we onze comfortzone wel moeten verlaten. We kunnen alleen thuiskomen in onszelf door goed te luisteren naar onze werkelijke behoeften, en deze zijn voor iedereen anders. Dit geldt vooral voor deze zonsverduistering, die ons uitdaagt om een nieuwe kwaliteit van waarneming te verankeren die onze diepere emoties verbindt met het intuïtieve hart.

Ilse C. ten Berge
21-6-2020

Maansverduistering in Boogschutter – de zoektocht naar de waarheid

Het eclipsseizoen is inmiddels van start gegaan waardoor de intensiteit in ons leven weer toeneemt én dat bovenop de coronacrisis! Dit betekent dat we zeker tot eind juli 2020 te maken hebben met kwesties die om directe aandacht vragen. Het lot kruist ons pad en dit kan je als karma bestempelen, maar dan in de goede zin van het woord. Eclipsen nemen namelijk altijd iets weg, iets wat geen functie meer heeft in ons leven en dit kan om personen of werk gaan maar ook om oude gedachten, vastgeroeste overtuigingen, gedragspatronen en dergelijke. Het is in feite een kosmische reset die ons helpt om weer een trede hoger in bewustzijn te groeien. Dit is echter niet mogelijk zonder schaduwwerk, en dit is nog dwingender geworden sinds Saturnus en Pluto op 12 januari 2020 samen een conjunctie hebben gevormd. Alle problemen die er al waren, die sluimerden en nog onbewust waren, worden sindsdien alleen maar verder uitvergroot. Het is bijna niet meer mogelijk om eraan voorbij te gaan: de waarheid wil gekend worden!

Deze zomer hebben we drie eclipsen en dat is meer dan in andere jaren, namelijk een maansverduistering in Boogschutter op 5 juni 2020, een zonsverduistering in Kreeft op 21 juni 2020 en een maansverduistering in Steenbok op 5 juli 2020. In dit artikel focus ik me alleen op de afgelopen maansverduistering in Boogschutter, de andere eclipsen belicht ik een volgende keer. Tijdens de maansverduistering stond de Zon conjunct Venus retrograde in Tweelingen en de Maan in Boogschutter, en maakten een intens T-vierkant met Mars en Neptunus in Vissen. In het kort gezegd is de waarheid (= Boogschutter) in nevelen gehuld (= Vissen) en dit maakt het lastig om de juiste koers te varen. Want wat is waarheid? We leven in een tijdperk waarin er sprake is van een oceaan aan informatie en een meningencultuur die vaak slaafs gevolgd wordt. Op het aardse vlak is er strikt genomen geen waarheid, wel is er veel oude kennis aanwezig die van diepe wijsheid getuigt. Het is zeker aanbevelenswaardig om je hierin te verdiepen.

De noordelijke maansknoop loopt inmiddels in Tweelingen, en dat betekent dat we oude dogma’s en beperkende overtuigingen (= zuidelijke maansknoop in Boogschutter) mogen loslaten door meer open te staan voor nieuwe ideeën alsook de zaken vanuit diverse invalshoeken te bekijken. Een verhaal heeft altijd meerdere kanten, omdat ‘de waarheid’ nu eenmaal niet bestaat. De schaduwzijde van Tweelingen is oppervlakkigheid en zelfs leugenachtigheid. Dus factchecking, maar dan vanuit het hart en niet langer vanuit het hoofd. Voel wat universele waarheid is en wat niet, en leer onderscheiden wat niet langer op een dieper niveau met het hart resoneert.

Tijdens de maansverduistering is er al het een ander aan het licht gekomen, maar we kunnen de vinger er niet op leggen omdat we de benodigde feiten nog altijd niet op een rijtje hebben. Het probleem is dus dat de ‘waarheid’ versluierd is. Dit geldt zeker voor het coronavirus. Vragen die leven zijn of het virus nog wel rondwaart of niet, hoe kun je nu eigenlijk besmet worden, welke behandeling is wel of niet geschikt, en of de lockdown nu wel echt nodig was met een beklemmende anderhalve-meter-maatschappij tot gevolg? Deze zeer wezenlijke vraagstukken vragen om heldere antwoorden. Al is het maar voor de gemoedsrust van de bevolking, omdat de angst nog altijd regeert. Het antwoord hierop laat op zich wachten, omdat er nog veel verwarring is en ‘deskundigen’ elkaar vaak tegenspreken en bepaalde deskundigheid niet gehoord mag worden. Nog lastiger wordt het als het nieuws erover leugens bevat. Nu de maansknoop in Tweelingen loopt, moeten we dus zelf op onderzoek uit, en vaak tegen de verdrukking in. Met Mars conjunct Neptunus in Vissen wordt deze queeste er niet gemakkelijker op. En Venus retrograde in Tweelingen en Mercurius in Kreeft die op 18 juni 2020 retrograde gaat lopen sporen ook meer aan tot re-evaluatie.

Is er dan geen licht aan het einde van de tunnel? Er is natuurlijk altijd meer licht dan duisternis. We leven momenteel echter in een tijdsgewricht waarin er heel veel tegelijkertijd gebeurt. Zoals ik in eerdere artikelen al benoemde, mogen we de invloed van Neptunus in Vissen niet onderschatten. Op het aardse vlak werkt deze energie ondermijnend en wordt chaos in de hand gewerkt. In feite kun je er ook niet gericht mee omgaan, omdat de energie juist door je heen moet werken. Je kunt niets anders dan meebewegen met deze oplossende, onthechtende energiestroom. Neptunus loopt sinds 2012 in het eigen teken Vissen, en dit was ook het memorabele jaar waarin de lange telling van een van de vele Maya kalenders zijn cyclus voltooide én weer aan een nieuwe begon. Deze lange telling is overigens gebaseerd op tijdperken, en markeerde dus het einde van een tijdperk en het begin van een nieuwe. Het jaar 2012 was in mijn beleven een portaal naar een meer verfijnde manier van leven en afstemming, waarbij de oude manier van leven, werken en handelen niet langer meer voldeed. Al met al een heel diffuus, ongrijpbaar ofwel energetisch gebeuren.

Op 12 januari 2020 verenigden Saturnus en Pluto hun krachten in het teken Steenbok. Zoals ik het ervaren heb is hiermee de energetisch blauwdruk van 2012 in de stof verankerd. Steenbok is immers een aardeteken. Hiermee probeer ik aan te geven dat we de oude wereld ofwel het ‘oude normaal’ wel moeten loslaten. Het mag duidelijk zijn dat de machten en krachten (= Pluto) die op 12 januari 2020 in alle hevigheid zijn vrijgekomen de druk in ieders leven steeds verder opvoert. Alles wat niet langer voldoet, alles wat niet langer werkt breekt af en stort in. Het systeem waarin we leven is failliet. Polarisatie neemt toe. De rellen die in sommige landen zijn uitgebroken zijn ook een uitingsvorm van deze samengebalde energie. Naast het minutieuze afbraakwerk van Pluto, geeft Saturnus ons het gereedschap om nieuwe structuren op te bouwen die wel duurzaam zijn op weg naar een betere wereld. In het teken Steenbok gaat dit niet snel, en moeten we geduld en discipline opbrengen om hiermee op constructieve wijze om te gaan. Maar het kan dus wel!

Sterren duiden, maar dwingen niet. Wat zich boven ons afspeelt, reflecteert zich op het aardse vlak. Het geeft aan dat wat er nu allemaal voor ons uitrolt, het rechtstreekse gevolg is van het feit dat we op collectief niveau niet langer ons ware pad volgen. Dit uit zich onder andere in de vele welvaartsziekten en het steeds verder verruwen en vervlakken van de maatschappij. Sinds Saturnus in Waterman loopt worden we met onze neus op een verdere uitholling van een menswaardig bestaan gedrukt. Waar is de Liefde gebleven? We zijn sociale wezens die behoefte hebben aan intermenselijk contact. Het is de drijfveer van ons bestaan. De laatste maanden zijn vooral verwarrend en chaotisch geweest, de eenduidigheid ontbreekt. En dit blijft voor het grootse gedeelte van het jaar een gegeven, want Mars gaat op 25 juli 2020 in schaduw lopen. We willen zo graag vooruit, maar er is een kosmische hand die ons tegenhoudt.

Het eclipsseizoen is hiermee een hele constructieve periode voor herbezinning en het uitzuiveren (= Mars en Neptunus in Vissen) van alles wat ons niet langer voedt. In de zoektocht naar onze eigen waarheid, kan rust en stilte, door meditatie of het opzoeken van de natuur een ware zegen zijn. Er is nog zoveel om blij van te worden en wat het hart voedt, al is het maar door de schoonheid van de aarde en de liefdevolle verbindingen met onze naasten te koesteren. Dit zijn de bouwstenen van een nieuwe wereld waaraan we mogen bouwen, niet alleen voor onszelf maar ook voor de ander en het totaal!

Ik wens een ieder veel inspiratie toe voor de komende periode.

Ilse C. ten Berge
9-6-2020

P.S. Voor wie geïnteresseerd is in meer achtergrondinformatie over micro-organismen (microbioom) en de werking en verspreiding van het coronavirus, verwijs ik graag naar het inzichtelijke interview met dr. Zach Bush. Voor wie het interview te lang duurt, scroll dan door naar 111 minuten voor een mooi en indringend slotstuk.

Stilstand, maar geen achteruitgang

De laatste maanden is er astrologisch gezien veel gepasseerd en ook deze maand kunnen we weer de nodige verschuivingen verwachten. De noordelijke maansknoop is op 6 mei 2020 in het communicatieve Tweelingen aangekomen, Saturnus is op 11 mei retrograde gaan lopen, Venus doet dit vervolgens op 13 mei en Mars gaat dezelfde dag het teken Vissen binnen. Niet onbelangrijk is dat Pluto op 25 april ook retrograde is gaan lopen.

De intrede van Saturnus in Waterman heeft ons niet onberoerd gelaten: in een kort tijdsbestek zijn we onderdeel geworden van een kille anderhalve meter-maatschappij. De vraag is of dit ‘nieuwe normaal’ (what’s in a name!) blijvend is of dat we werkelijk een verdergaande versoepeling van de vele restrictieve maatregelen mogen verwachten? Het openbare leven lijkt weer wat op gang te komen, maar of het slot echt van de samenleving wordt afgehaald moet nog worden bezien. Astrologisch gezien kunnen we ons namelijk opmaken voor de nodige vertraging in ons leven, omdat er de komende tijd heel wat planeten retrograde gaan lopen. Sterker nog, in de maand mei 2020 lopen er vier planeten retrograde: Venus, Jupiter, Saturnus en Pluto. In juni en juli sluiten Mercurius en Cheiron aan, al is de laatste strikt genomen geen planeet. En in augustus en september voegen Uranus en Mars zich erbij. En dit is slechts van korte duur, omdat Mercurius in oktober wederom retrograde draait. Het is nogal uitzonderlijk dat er opeenvolgend een groot aantal planeten teruglopen aan de hemel.

Aangezien er de komende maanden een enorme overlap van retrograde planeten is, kan dit in mijn beleven niets anders betekenen dan een langdurige aaneengesloten vertraging. En dit strekt zich uit over vele terreinen in ons leven. Neem alleen maar de post- en pakketbezorging die steeds meer vertraging oploopt, omdat er meer en meer online besteld wordt. De langdurige retrogradeperiode staat wat mij betreft in het teken van reflectie en de terugkeer naar oude, onafgemaakte zaken die herzien, herkauwd, gereviseerd en geherstructureerd moeten worden. Een tijd van bezinning en het opmaken van de balans van ons leven en vandaar uit verder gaan.

Saturnus keert op 2 juli 2020 weer terug in Steenbok en dit brengt de memorabele conjunctie tussen Saturnus en Pluto van 12 januari 2020 weer terug in de collectieve herinnering. Vergeet niet dat dit aftrap was van een nieuwe cyclus die nog tot 2053 duurt. Op wereldniveau heeft de coronacrisis tot een enorme economische teruggang geleid en die raakt ons allemaal. En ook al is er versoepeling van maatregelen, dit wil nog niet zeggen dat hiermee de kous af is. De vertraging van de hemellichamen weerspiegelt nu eenmaal ook de vertraging op het aardse vlak, hier kunnen we niet omheen. Het komt nu aan op inventiviteit en terugkeer naar de basis wil je bijvoorbeeld als ondernemer het hoofd boven water kunnen houden. Überhaupt zal er een herschikking van middelen moeten komen om het wereldwijde, failliete systeem nieuw leven in te blazen.

Mijn inschatting is dat we vanaf 2 juli 2020 als Jupiter, Saturnus en Pluto in Steenbok staan weer geconfronteerd worden met kwesties rondom onze schaduwkanten die om meer bewustzijn vragen. Het kan inzichtelijk zijn om eens terug te gaan wat er in aanloop tot januari 2020 speelde om er zo meer licht op te laten schijnen. Wie meer wil lezen over zelfwerkzaamheid en schaduwwerk, verwijs ik naar mijn verdiepingsartikel dat hier te bestellen is. Jupiter en Pluto maken op 30 juni wederom een conjunctie en hiermee is de tijd rijp voor de volgende groeicrisis. Wat mij trouwens opvalt is dat er personen zijn met een Jupiter-Pluto conjunctie in de geboortehoroscoop, die momenteel op wereldniveau veel macht naar zich toe trekken. Het is dan ook een combinatie die machtswellust, zelfverrijking en een soort van ‘alles-denken-te-weten’ aanwakkert.

Op 13 mei 2020 gaat Venus retrograde lopen in het bewegelijke en communicatieve teken Tweelingen. Venus loopt gemiddeld elke 18 maanden retrograde en dat is niet heel frequent. Dit in tegenstelling tot Jupiter, Saturnus, Uranus, Neptunus en Pluto die steevast een paar maanden per jaar teruglopen aan de hemel. Mercurius loopt het meeste retrograde, namelijk zo’n drie tot vier maal per jaar. Mars, de planeet van actie, loopt het minste retrograde, en wel om en nabij elke 26 maanden. Mars gaat op 13 mei 2020 in Vissen lopen, en dit kan tot frustratie leiden omdat je minder grip op te zaken hebt en het geeft in het algemeen ook meer verwarring en vertroebeling te zien. Het is ook een indicatie dat het voor de samenleving niet eenvoudig is om met de versoepeling van de corona-maatregelen om te gaan. Er is natuurlijk nog veel angst aanwezig voor het virus en deze onbestemde gevoelens zijn niet zomaar verdwenen. Op 13 juni maakt Mars een conjunctie met Neptunus in Vissen, en het lijkt me dat we tot die tijd wel in een mist blijven hangen.

Terug naar Venus. Deze planeet staat onder andere voor wat we waarderen, hoe we ons verbinden en waartoe we ons aangetrokken voelen. Venus heerst ook over geld. Als Venus retrograde gaat lopen dan is dit van invloed op onze waardepatronen, liefdesrelaties, intieme vrienden alsook op bepaalde relatiepatronen die nu om een herijking vragen. We krijgen de gelegenheid om anders naar onze relaties te kijken, en zeker in het licht van de coronacrisis, kan dit tot nieuwe inzichten leiden. Wie hoort nog wel bij je en wie niet, waar stop je nog wel energie in en waarin niet meer. Venus gaat de komende tijd driemaal een vierkant op Neptunus maken, en dit geeft niet zelden een roze bril te zien. Waak voor desillusies en het mooier maken van de dingen dan ze zijn. Venus loopt de hele retrogradeperiode in het teken Tweelingen en deed dit acht jaar geleden ook. Het kan zinvol zijn om eens terug te gaan naar die periode om te zien welke thema’s er toen speelden. Deze retrogradeperiode wijst zeker ook op het weerzien van dierbaren die we lange tijd hebben moeten missen. De vraag is echter of het in levende lijve is of toch nog achter glas of via beeldbellen…

Het thema communicatie staat trouwens deze maand en ook daarna nog flink in de schijnwerpers. Mercurius loopt namelijk sinds 11 mei 2020 in Tweelingen en de Zon gaat dit vervolgens op 20 mei 2020 doen. Belangrijk in dit kader is dat op 6 mei 2020 de noordelijke maansknoop Tweelingen is binnengegaan, na een periode van 18 maanden in het gevoelige en emotionele teken Kreeft te hebben gestaan. Dit betekent dat communicatie, denken, fact checking, nieuwe dingen leren, onderwijs en dergelijke op de voorgrond komen te staan. De zuidelijke maansknoop ligt in het tegenoverliggende teken Boogschutter, en hiermee wordt ‘de waarheid’ of wat hiervoor mag doorgaan minder belicht. Het is dus belangrijk om de komende maanden feit en fictie van elkaar te scheiden. Blijf zelf onderzoeken en neem niet zomaar iets aan wat in het nieuws wordt gezegd of op sociale media wordt verkondigd. De afgelopen maanden is in mijn beleven veel chaos en verwarring gezaaid en het blijft lastig om het overzicht te bewaren in een wirwar van informatie. Blijf dus vooral zelf nadenken en voel wat waarheid is en wat niet!

Het eclipsseizoen staat ook weer voor de deur want op 5 juni 2020 volgt er een Maansverduistering in het toekomstgerichte teken Boogschutter. Dit betekent dat de sluizen opengaan en er weer het nodige uit ons leven gaat verdwijnen om plaats te maken voor het onbekende. Het zijn altijd intense weken rondom de eclipsen en gezien de surrealistische tijden waarin we leven, gaat dit ongetwijfeld niet onopgemerkt aan ons voorbij. Maak dan ook gebruik van deze langdurige retrogradeperioden om dieper te gaan dan voorheen. Het is een tijd van loslaten van veel wat is uitgediend en wat ons niet verder helpt op onze weg. En ook al lijkt de wereld ogenschijnlijk tot stilstand te zijn gekomen, dat wil nog niet zeggen dat er op het innerlijke vlak geen vooruitgang meer mogelijk is.

Het is dan ook belangrijk om in deze verwarrende tijden de zaken in het juiste perspectief te blijven zien. Zeker gezien de beperkingen waar we tegenaan lopen is het goed om dichtbij jezelf te blijven en te genieten van de natuur en de schoonheid van het leven. Niets is zonder betekenis, en het is ook niet zomaar dat we collectief in deze situatie verzeild zijn geraakt. We moeten hiervan leren en er op een constructieve manier mee leren omgaan. Zonder weerstand is er geen groei mogelijk, en hoe meer we beperkt worden hoe meer we gedwongen worden om het in onszelf te zoeken. Juist nu, in deze ingewikkelde tijd komt het aan op het vergroten van ons bewustzijn door waakzaam te zijn en vooral ook te blijven!

“Door de inspanning, door de waakzaamheid, door de zelfbeheersing, schept de wijze zich een eiland dat niet door de overstroming verzwolgen wordt. De prijs van de vrijheid is eeuwige waakzaamheid. Laat het oog der waakzaamheid zich nooit sluiten”. – Boeddha.

Ilse C. ten Berge
12-5-2020

Surrealistische tijden

We bevinden ons in surrealistische tijden, en de beperkende maatregelen in verband met het corona-virus zijn nog altijd van kracht. Zoals ik al eerder schreef heeft Saturnus in Waterman zich van zijn schaduwkant laten zien: we zijn op onszelf teruggeworpen, en sociale contacten zijn tot het minimum beperkt. Social distance is gemeengoed geworden. Ouderen vereenzamen en krijgen geen bezoek meer. Mensen lijden inmiddels aan huidhonger. Geen bemoedigende hand meer op je schouder als je een dierbaar overledene naar zijn laatste rustplaats begeleidt. We houden keurig anderhalve meter afstand, elk kuchje is verdacht. Hoe bevreemdend is dit?

De eerste paar weken in quarantaine voelden misschien als een welkome vakantie, een retraite om tot bezinning te komen. Nu drie weken later is de realiteit ineens een stuk harder. Hoe lastig is het niet om op je eenkamerappartement in een drukke stad te zitten en je amper naar buiten kunt terwijl de zon schijnt. Zo vernam ik dat in Amsterdam de parken ook afgesloten zijn voor het publiek. Nu het Pasen is moet iedereen zoveel mogelijk thuisblijven, dus niet naar het strand, de camping of het bos en zeker niet en masse naar IKEA. En wat te denken van alle ouders die hun kinderen thuisonderwijs moeten geven naast hun andere werkzaamheden. Hoe lang gaan deze quarantaine maatregelen nog duren? Niemand die het weet. Het antwoord is nog altijd in nevelen gehuld (= Neptunus). En het zou zomaar kunnen dat het virus straks op mysterieuze wijze verdwijnt. Ook dat is de werking van Neptunus.

Wat we inmiddels wel weten is dat het episch centrum van het corona-virus zich afspeelt op de IC. Dit is de war zone. Hier zorgt men met gevaar voor eigen leven voor hele zieke mensen die aan de beademing moeten, soms wel drie weken lang. En als je dan in coma wordt gebracht (= Neptunus) dan weet je op voorhand niet of je het wel overleeft. Dit is inmiddels het schrikbeeld geworden. Zijn er wel voldoende bedden? Kan er nog worden opgeschaald en is er voldoende personeel? En erger nog, kom je nog wel in aanmerking voor een bed op IC als je het echt nodig hebt? Om Spaans benauwd van te worden.

Inmiddels moeten er beslissingen worden genomen op leven en dood. Wie wordt er nog wel en wie wordt er niet meer behandeld? In de samenleving gaan er ineens stemmen op dat ouderen te lang in leven worden gehouden, en dat het merendeel met corona op IC aan overgewicht leidt. Volgens filosoof Marli Huijer is het de vraag hoeveel het je als samenleving waard is ‘om die groep ouderen, die steeds groter zal worden, steeds langer te laten leven’ (= Saturnus/Pluto). Het volk begint her en der te morren. En dit is eerlijk gezegd een zorgwekkend geluid. Maar goed, wij kleine luiden hebben zo ook onze eigen oorlog te beslechten als we gewapend met een ontsmet winkelwagentje onze boodschappen moeten doen. Het zijn barre tijden. Hoe dan ook de overheid komt wellicht met een speciale app die aangeeft of er een besmetting in je omgeving is. Misschien wordt er zelfs wel een alarm aan toegevoegd, dan kun je een ‘melaatse’ al op flinke afstand zien aankomen en vervolgens snel de benen nemen. Zie hier hoe angst een wapen is geworden! Dit begint behoorlijk dystopische vormen (= Saturnus/Pluto) aan te nemen. De vraag is of we zo wel willen leven?

Toegegeven, er zijn ook mooie kanten aan deze crisis. In Venetië zwemmen dolfijnen en in New York hoor je de vogels weer fluiten. Mensen zoeken elkaar virtueel op en er worden initiatieven ontplooid om elkaar te helpen en bij te staan. Er is grote behoefte aan verbinding. De vraag is alleen of dit het werkelijke, interpersoonlijke contact kan vervangen? We blijven tenslotte sociale wezens die gedijen in een humane omgeving (= Waterman). Eerder schreef ik dat de wereld van voor corona niet meer terugkomt. Enkel op het economische vlak lijkt mij dat ook ondenkbaar. Hoe hou je als middenstander of zzp-er het hoofd boven water als je geen omzet draait? In de VS loopt de werkeloosheid in rap temp op, en in Nederland en elders in Europa gaan we de dans ook niet ontspringen (= Saturnus/Pluto). Dit is de nuchtere werkelijkheid. Het leven gaat door, of er nu corona is of niet. We kunnen er niet langer onderuit.

Astrologisch gezien, is de invloed van Neptunus nog altijd sterk. In mijn beleven sterker dan voorheen. Ook de werking van Uranus in Stier wordt nu duidelijk. Het geldstelsel staat wereldwijd onder grote druk, ook al proberen de centrale banken de economie draaiende te houden met het bijdrukken van meer geld. Dat dit uiteindelijk hyperinflatie in de hand werkt mag duidelijk zijn. Uranus in Stier leidt ook tot plotselinge schaarste, en dit heeft crisisachtige gevolgen. Personeel in de zorg kampt met een tekort aan mondkapjes en ander beschermend materiaal. Dit geeft natuurlijk veel stress en angst. Het probleem is dat veel van deze materialen alsook medicatie in China worden geproduceerd. En nu we het hard nodig hebben, vissen we naast het net. Het is te hopen dat deze crisis aanzet om belangrijke producten en medicijnen in eigen land te gaan produceren, en niet langer om financiële redenen uit te besteden. Gelukkig worden er op dit vlak al initiatieven ontplooid.  

Saturnus in Waterman beperkt ons in onze uiterlijke vrijheid en spoort aan om aan onze innerlijke vrijheid te werken. Saturnus zet eerst de rem erop en maant tot heroriëntatie, daarna kun je aan de slag om een nieuw fundament te creëren. Pluto in Steenbok tenslotte, holt de systemen net zolang uit totdat er een totale ineenstorting volgt. En hoe pijnlijk ook, dit is allemaal nodig. Zonder pijn geen groei. De nieuwe cyclus tussen Saturnus en Pluto in Steenbok laat ons de rauwe werkelijkheid zien. Dit is wat voor ons ligt, we moeten helemaal terug naar de basis. Terug naar de menselijke schaal. Het is belangrijk dat er nieuwe, realistische initiatieven worden ontplooid die de lokale gemeenschap ondersteunen en die voor iedereen beschikbaar zijn (= Waterman). Het kan niet zo zijn dat zogenaamde duurzame, biologische producten enkel betaalbaar zijn voor hen met een ruime portemonnee. De gemeenschapszin moet terug in de maatschappij, want op deze manier gaat het gewoon niet langer.

De cyclus tussen Jupiter en Pluto heeft voor een extra wake up call gezorgd. Nu wordt duidelijk wat de quarantaine maatregelen met ons doen. Je kunt er niet langer aan ontkomen. In eerste instantie is het werk dan ook op het innerlijke vlak gelegen. En dit kan alleen in stilte. Hoe langer de stilte duurt hoe sterker en heftiger we met onszelf geconfronteerd worden. Hier ligt het omslagpunt, of je meegaat met de neerwaartse spiraal of aanhaakt op de weg naar boven. Angst is een hele slechte raadgever. Naïviteit trouwens ook. Gebruik deze periode dan ook wijselijk!

Ik wens een ieder fijne dagen in goede gezondheid!

Ilse C. ten Berge
12-4-2020

2020: een belangrijk kantelpuntjaar 2.0

Het coronavirus heeft de wereld volledig in de greep en er is een golf van angst over de aarde heen gespoeld die zijn weerga niet kent. Het zijn surrealistische tijden in een wereld van chaos en crisis. In het eerste artikel van dit jaar gaf ik aan dat het jaar 2020 een belangrijk kantelpuntjaar zou worden. Het bleek wederom een understatement te zijn.

Een korte terugblik: Het keerpunt in ons collectieve bewustzijn wordt gesymboliseerd door de start van drie nieuwe cycli: Saturnus-Pluto, Jupiter-Pluto en Jupiter-Saturnus. Op 22 maart 2020 verruilt Saturnus het sobere teken Steenbok voor het vrijheidslievende teken Waterman. Op 5 april maakt Jupiter zijn eerste conjunctie met Pluto, en herhaalt dit vervolgens op 30 juni en 12 november 2020. Op 19 december 2020 gaat Jupiter ook in Waterman lopen. Op 21 december 2020 staan Jupiter en Saturnus conjunct op 0° Waterman.

Als astroloog kun je overigens niet voorspellen wat er staat te gebeuren. Wel kunnen we ons best doen om de tijdsgeest te duiden. Hierbij wil ik benadrukken dat planeten op zichzelf niets veroorzaken. Wel weerspiegelen ze de gebeurtenissen op het aardse vlak: het is zo boven, zo beneden, zo binnen, zo buiten. De uitwerking van de conjunctie tussen Saturnus en Pluto komt nu sterk naar voren, want het is crisis alom. De ondermijnende invloed van Neptunus in Vissen is zo niet groter nu we collectief in quarantaine zijn gezet. Plotselinge schaarste van goederen als gevolg van hamsteren lijkt mij een uitwerking van Uranus in Stier. Zie hier hoe de buitenplaneten alsook Saturnus zich laten gelden.

Met de komst van het coronavirus en de collectieve angst hiervoor is het systeem piepend en krakend tot stilstand gekomen. De uitwerking van de cyclus tussen Saturnus en Pluto (12 januari 2020) mag duidelijk zijn en met dit gegeven moeten we de komende 34 jaar zien te dealen. Het systeem waarin we leven, en dan heb ik het niet alleen over ons eigen land maar wereldwijd, is compleet failliet. Wat we nu zien is dat systemen instorten omdat het aan visie en leiderschap ontbreekt. Op het sociaalmaatschappelijke vlak zijn de gevolgen van het coronavirus groot. We worden op onszelf teruggeworpen en het komt nog meer aan op zelfredzaamheid.

De geschiedenis herhaalt zich maar nooit op dezelfde manier. De wereld heeft vele crisissen gekend en er zullen er nog heel veel volgen. Persoonlijk zie ik wat er zich nu voor ons uitrolt als karmische lessen die we op collectief niveau nog niet begrepen hebben. De zucht naar macht, geld en status is enorm en de kloof tussen arm en rijk groter dan ooit (= Pluto in Steenbok). De menselijke maat is uit de maatschappij verdwenen, en de leefbaarheid op aarde staat onder grote druk. Dit heeft grote gevolgen voor het collectieve bewustzijn. In mijn beleven worden we net zolang met dit karma geconfronteerd totdat we de diepere betekenis ervan bewust zijn geworden. Het is alleen wel zo dat de intensiteit van de lessen toeneemt als we hiervoor keer op keer onze ogen sluiten. In die zin is deze crisis een zegen, omdat we wel naar binnen moeten keren. Als elke afleiding wordt weggenomen dan kun je niet anders dan vertragen en tot bezinning komen. Of zoals Kahlil Gibran eens schreef: De eenzaamheid is een stille storm die al onze dode takken afbreekt.

Saturnus conjunct Pluto is een wake-up call gebleken, maar wel een heel ernstige. Saturnus is heer van Karma en Pluto is de heerser van de onderwereld: hun uitwerking spreekt voor zich. Wie zicht heeft op zijn persoonlijke horoscoop kan zien welk levensgebied nu in de schijnwerpers staat. Het is een gebied dat om extra aandacht vraagt en waar lessen zijn te verwachten. Het dwingt tot zelfreflectie op een dieper niveau. Hier word je tot stilstand gebracht. Hier moet het oude waardensysteem worden afgebroken om weer schoon op te kunnen bouwen. Hier sta je er alleen voor. Dit zie ik in mijn eigen leven gebeuren, maar ook om mij heen. Mensen worden geconfronteerd met de status quo en moeten hun plannen en idealen bijstellen. Soms wordt er gewoon rigoureus een streep doorheen gezet. Dit is wat er nu plaatsvindt. Indrukwekkend maar drastisch. Neptunus zorgt voor een roze bril, maar aan het eind van de dag vragen Saturnus en Pluto om rekenschap af te leggen.

Saturnus loopt inmiddels in Waterman, en toont vooralsnog zijn negatieve kant, namelijk het beperken van onze vrijheid. Saturnus heerst in de moderne astrologie over het teken Steenbok. Klassiek gezien heerst Saturnus ook over het teken Waterman. Dit geeft alleen een heel ander beeld te zien. Steenbok is namelijk een aardeteken (= nuchter, zakelijk, realistisch) en Waterman is een luchtteken (= denken, netwerken, vrijheid). Waterman is het humanitaire teken van de dierenriem. En dit is nu precies wat er onder druk staat: de vrijheid van de mens!

Mars gaat op 30 maart 2020 in Waterman lopen en activeert Saturnus door er een conjunctie mee te maken. Hoogstwaarschijnlijk worden de quarantainemaatregelen verlengd wat natuurlijk vergaande consequenties heeft. In ieder geval krijgen we nu een idee hoe Saturnus in Waterman de komende tijd gaat uitwerken. In 2021 gaan Saturnus en Uranus een serie vierkanten maken, en ik verwacht dat er dan nog meer frictie in de samenleving ontstaat. Nog altijd vind ik het lastig om de energie van Uranus in Stier te duiden. Zowel Stier als Waterman zijn vaste tekens en dit impliceert dat de energie binnengehouden wordt. Anders gezegd: we moeten eerst het nodige verwerken voordat we ermee naar buiten kunnen treden. Vaste tekens (= Stier, Leeuw, Schorpioen en Waterman) zijn dan ook veel crisisachtiger van aard dan de hoofdtekens (= Ram, Kreeft, Weegschaal en Steenbok). De laatsten richten hun energie immers naar buiten. De spanning loopt dus op nu er meer planeten in vaste tekens lopen (= Mars, Saturnus en Uranus). Saturnus gaat overigens op 2 juli weer in Steenbok lopen tot en met 17 december 2020.

En dat brengt mij bij de volgende belangrijke conjunctie van dit jaar, namelijk die tussen Jupiter en Pluto in Steenbok. Jupiter is de planeet van wijsheid en expansie. Pluto is de planeet van crisis en transformatie. Zij treffen elkaar driemaal en wel op 5 april, 30 juni en 12 november en telkens rond de gradenpositie waarop Saturnus en Pluto op 12 januari 2020 conjunct stonden. Dit is dus het goede nieuws, want zo wordt de weg vrijgemaakt voor innerlijke groei via het proces van crisis en transformatie. Pluto intensiveert en Jupiter schenkt wijsheid waardoor het genezingsproces kracht wordt bijgezet. Elke crisis neemt iets weg, maar daarvoor kan iets nieuws in de plaats komen. Als we de verbinding met onszelf herstellen, komt dit de leefbaarheid in de samenleving ook ten goede. De stap van de een is hierbij de stap van de ander.

Dit is dus een prima ontwenningsperiode om van ‘verslavingen’ en andere ingesleten gewoontes af te raken. Om werkelijk tot de kern te komen is rust en stilte echter van groot belang. Die ruimte wordt ons nu door het universum geboden, want alleen in verstilling kunnen we aan onszelf werken. Er komt een moment waarop de quarantaine wordt opgeheven en het leven van alledag weer aan ons voorbij trekt: een 24-uurs economie, waar alles draait om omzet en het verdoven van de zinnen. Maak dan ook nu gebruik van deze bijzondere periode, het is niet voor niets. Het is mijn stellige overtuiging dat de periode waarin we ons nu bevinden de barensweeën zijn van een nieuwe tijd. Nu heb ik hier geen romantische voorstelling van, wel ben ik van mening dat we de fundamenten mogen leggen voor een nieuwe wereld waarop onze nazaten een beter leven kunnen hebben. Een hele opgave!

Maar we zijn er nog niet. Dit wordt geen jaar van grote stappen snel thuis. We hebben nog een aantal belangrijke retrogradeperiodes voor de boeg, eerst die van Venus en daarna gaat Mars de boel vertragen. Op mijn blog (aan de rechterzijde) heb ik de diverse periodes weergegeven inclusief schaduwzones. Rond de zomer is het weer eclipstijd. In mei verschuift de maansknopen-as van Kreeft naar Tweelingen, wat overigens heel anders gaat aanvoelen. Dat neemt niet weg dat er in juni en juli nog wel een zonsverduistering in Kreeft en een maansverduistering in Steenbok volgen. Tegen die tijd kom ik hier uitgebreid op terug.

Hoe dan ook, de gevolgen van het coronavirus blijven ons nog lang achtervolgen. En hier moeten we iets mee want de wereld van voor het coronavirus komt niet meer terug. Het positieve van deze quarantaine periode is dat er ook minder vervuiling is, de lucht en bodem hierdoor schoner worden zodat flora en fauna kunnen regenereren. De aarde is in detox gegaan net als haar bewoners. Er vindt nu een paradigmaverschuiving plaats als gevolg van een collectief ontwaken. Laten we deze periode dan ook wijselijk gebruiken.

Ilse C. ten Berge
30-3-2020